Επετειακό σημείωμα. Τουριστική Διπλωματία: Στρατηγικός Πυλώνας Εθνικής Ισχύος

Η Μακροοικονομική Σημασία του Τουρισμού
Ο τουριστικός τομέας αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, συνεισφέροντας σχεδόν το 20% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και απασχολώντας, άμεσα και έμμεσα, το 22% του εργατικού δυναμικού. Με βάση τα δεδομένα του 2025, η χώρα μας κατέγραψε περίπου 37 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή της κατάταξη μεταξύ των 15 κορυφαίων προορισμών παγκοσμίως.

Ο Τουρισμός ως Εργαλείο Ήπιας Ισχύος
Στο πλαίσιο του διεθνούς ανταγωνισμού, ο τουρισμός λειτουργεί ως το κατεξοχήν πεδίο θετικής προβολής της εθνικής ταυτότητας, διαμορφώνοντας μια ευνοϊκή εικόνα που διευκολύνει την προσέγγιση κρίσιμων ομάδων επιρροής και τη δημιουργία διπλωματικών ερεισμάτων.
Ως μία από τις πλέον δυναμικές και παγκοσμιοποιημένες οικονομικές δραστηριότητες, ο τουρισμός έχει μετεξελιχθεί σε καίριο μέσο άσκησης ήπιας ισχύος και διπλωματικής επιρροής. Στη σύγχρονη διεθνή σκηνή, όπου η φήμη και η πολιτισμική εμβέλεια ενός κράτους αποτελούν στρατηγικά κεφάλαια, ο τουρισμός υπερβαίνει τα όρια της οικονομικής δραστηριότητας και καθίσταται μέσο ενίσχυσης των διακρατικών σχέσεων.
Η αμφίδρομη σχέση τουρισμού και διπλωματίας αναπτύσσεται σε δύο άξονες:
• Ο Τουρισμός για την Διπλωματία: Η αξιοποίηση τουριστικών πόρων για την ενίσχυση της διεθνούς εικόνας της χώρας και τη μεγιστοποίηση των εθνικών ωφελειών σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.
• Η Διπλωματία για τον Τουρισμό: Η κινητοποίηση διπλωματικών μηχανισμών για την προσέλκυση επενδύσεων και την αύξηση της τουριστικής ζήτησης.

Διεθνείς Πρακτικές και Συγκριτική Ανάλυση
Η αξιοποίηση του τουρισμού για την εξυπηρέτηση γεωπολιτικών επιδιώξεων αποτελεί κοινή πρακτική διεθνώς. Παραδείγματα:
• Η Κίνα χρησιμοποιεί τον εξερχόμενο τουρισμό ως μέσο άσκησης πίεσης ή επιβράβευσης στο πλαίσιο της οικονομικής της διπλωματίας.
• Η Τουρκία έχει εντάξει τον τουρισμό στο επίσημο δόγμα της εξωτερικής της πολιτικής (π.χ. μέσω του TASAM και του World Tourism Forum Institute).
• Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν θεσμοθετήσει τη συνεργασία μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών και του τουριστικού τομέα, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία αυτής της συνέργειας.

Προτάσεις για την Αναβάθμιση της Ελληνικής Τουριστικής Διπλωματίας
Στην ελληνική περίπτωση, η εκπροσώπηση σε διεθνή fora, αν και ενισχυμένη τα τελευταία χρόνια, χρήζει περαιτέρω ποιοτικής αναβάθμισης. Είναι αναγκαία μια στρατηγική που θα θέτει τον τουρισμό στην υπηρεσία των εθνικών σκοπών, γεωπολιτικών και οικονομικών.

Στρατηγικές Προτεραιότητες
• Θεσμικός Συντονισμός: Η διαχείριση ζητημάτων branding (π.χ. γεωγραφικοί προσδιορισμοί περιοχών/προϊόντων) πρέπει να τελεί υπό τη διπλωματική καθοδήγηση του Υπουργείου Εξωτερικών.
• Διεθνής Δικτύωση: Συντονισμός των ουκ ολίγων Ελλήνων, οι οποίοι μετέχουν, είτε ως απλά Μέλη, είτε ως Μέλη ΔΣ σε διεθνείς οργανισμούς σχετιζόμενους άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό και η στρατηγική ευθυγράμμιση τους με τις εθνικές επιδιώξεις.
• Πρωτοβουλίες Ηγεσίας: Ανάληψη διεθνών πρωτοβουλιών που θα καθιερώσουν την Ελλάδα ως διαμορφωτή τάσεων στην παγκόσμια τουριστική πολιτική.

Συμπεράσματα
Ο τουρισμός και η διπλωματία αποτελούν δύο αλληλοσυμπληρούμενα πεδία. Η στρατηγική σύγκλιση τους μπορεί να ενδυναμώσει τη διεθνή θέση της χώρας και να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος. Στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον του 21ου αιώνα, η τουριστική διπλωματία αναδεικνύεται σε κρίσιμο πεδίο δράσης για τις διεθνείς σχέσεις. Ας την αξιοποιήσουμε για να διαμορφώσουμε μια πιο ισχυρή, εξωστρεφή και ανταγωνιστική Ελλάδα στη διεθνή σκηνή.

Γιώργος Δρακόπουλος
Ιδρυτής & CEO της Tourism Generis