Skip to main content
Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός

Επετειακό σημείωμα του Προέδρου του Παρνασσού για την 26η Οκτωβρίου 1912 και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.

Μετά τη νικηφόρα μάχη των Γιαννιτσών (20 Οκτωβρίου 1912) ο ελληνικός στρατός έλαβε όλα τα προπαρασκευαστικά μέτρα για τη διάβαση του Αξιού και την κατάληψη της Θεσσαλονίκης.
Την 26η Οκτωβρίου οι Πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων εξαιτίας της ταχείας προέλασης του ελληνικού στρατού παρακίνησαν τον αρχηγό του τουρκικού στρατού Χασάν Ταξίν Πασά να διαπραγματευθεί με τους Έλληνες την παράδοσή του για την αποφυγή άσκοπης αιματοχυσίας.
Στις 14:00 έφτασαν στη Σίνδο οι Πρόξενοι των Μεγάλων Δυνάμεων με τον Τούρκο στρατηγό Σεφήκ Πασά και στη συνέχεια στο χωριό Γέφυρα, όπου ήταν εγκαταστημένο το ελληνικό στρατηγείο για να υποβάλουν τους όρους του Ταξίν Πασά, ο οποίος ζητούσε να αποσυρθεί με τον στρατό και τον οπλισμό στην ανατολική παρυφή της Θεσσαλονίκης. Ο όρος αυτός απορρίφθηκε καθώς και ο νέος όρος για διατήρηση 5.000 όπλων.
Έτσι ο ελληνικός στρατός από το πρωί της 26ης Οκτωβρίου τέθηκε σε πορεία για την κατάληψη της πόλης. Στις 16:00 της 26ης Οκτωβρίου ένας έφιππος Τούρκος αξιωματικός παρουσιάσθηκε στον Έλληνα αρχιστράτηγο και του ζήτησε την αποστολή Ελλήνων αντιπροσώπων αξιωματικών στη Θεσσαλονίκη για τη σύνταξη και υπογραφή του Πρωτοκόλλου Παραδόσεως, το οποίο τελικά υπογράφηκε στις 23:00 της 26ης Οκτωβρίου.
Το πρωί της 27ης Οκτωβρίου με ένα συμπληρωματικό Πρωτόκολλο ρυθμίζονταν διάφορες λεπτομέρειες. Συνολικά παραδόθηκαν 25.000 οπλίτες, 1.000 περίπου αξιωματικοί, ενώ η πολεμική λεία περιλάμβανε 70 πυροβόλα, 30 πολυβόλα, 1.200 ίππους και άφθονο άλλο υλικό.

Β. Λ. Κωνσταντινόπουλος

Πηγή: ΓΕΣ / Δ/Σ, Επίτομη Ιστορία των Βαλκανικών Πολέμων, Αθήνα 1987.