Επίκαιρο σημείωμα. ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Επιμέλεια άρθρου: κος Τηλέμαχος Ζυγόπουλος

«Η Ευρώπη ας θαυμάση το έργον της. Ειργάσθη, το ομολογούμεν, πολύ και εκοπίασε δια να φθάση εις το σημερινόν αποτέλεσμα.
Αλλ’ εις τας ακτάς της Ιωνίας και ιδίως και ιδίως εις τας οδούς της πολυπαθούς Σμύρνης, δεν σφάζονται μόνον κατά δεκάδας χιλιάδων οι Έλληνες και οι Αρμένιοι. Δεν εκηρύχθη μόνον εις διωγμόν ο χριστιανικός κόσμος από τους μισαλλοδόξους του Κορανίου.
Κυρίως επάλαισεν και συνετρίβη το ιδεώδες του δυτικού Πολιτισμού το οποίον ετόλμησε να μεταφέρη τας σημαίας του εις την κοιτίδα του θηριώδους Ασιάτου.
Και το ιδεώδες τούτο συνετρίβη χωρίς καμμία διαμαρτυρίαν και αντίστασιν, χωρίς καμμίαν εκ των γενναίων εκείνων χειρονομιών αι οποίαι ρίπτουν το ευγενές και παρήγορον φως των και εξαγνίζουν τας μεγάλας θυσίας.
Ο Κεμάλ, κατόπιν της γενικής σφαγής των Χριστιανών την οποίαν διέταξε ― οι σφαγέντες εντός της Σμύρνης προ των οφθαλμών αλλά και των τηλεβόλων των Ευρωπαίων, φαίνεται ότι υπερβαίνουν, μέχρι στιγμής, τας εκατό χιλιάδας ― θα ηδύνατο να εύρη εις τον λιμένα της Σμύρνης το Ναυραρίνον του.
Δυστυχώς όμως, οι στόλοι της Ευρώπης ― η οποία συγκινείται μόνον δια την γερμανικήν πολεμικήν αποζημίωσιν και όχι δια τας εκατοντάδας χιλιάδων των ήδη σφαγέντων και των σφαζομένων Χριστιανών ― περιορίσθησαν να καταυγάσουν δια των προβολέων των το αποτρόπαιον θέαμα της καταστροφής και κατόπιν να περισυλλέξουν και να μεταφέρουν ― τα γαλλικά και ιταλικά πλοία ηρνήθηκαν να πράξουν έστω τούτο ― εις τα παράλια της ελευθέρας Ελλάδος, τας ολίγας χιλιάδας των περισωθέντων εκ της τουρκικής κτηνωδίας Χριστιανών.
Την στιγμήν ταύτην, εις την ψυχήν μας δεν χωρεί ουδέν άλλο ειμή βαρύ πένθος δια την εις την Σμύρνην εκτυλισσομένην Τραγωδίαν. Οι οφθαλμοί μας ουδέν βλέπουσιν ειμή τον μικρασιατικόν σπαραγμόν, ο οποίος μας γεμίζει πικρά δάκρυα. Εις δε τα χείλη μας, μίαν ευχή έρχεται: να ίδωμεν ― έστω και την υστάτην αυτήν στιγμήν, έστω και κατόπιν του αποτροπαίου δράματος, όμοιον του οποίου δεν έχει να επιδείξη η ιστορία των αιώνων ― την Ευρώπην του 20ου αιώνος ανυψουμένην μέχρι των ηθικών επιταγών τας οποίας εγνώρισε και εσεβάαθη η Ευρώπη του 19ου αιώνος εις το Ναυαρίνον.

Πηγή: Εφημερίδα «Φως» της Θεσσαλονίκης,
Ιδιοκτήτης Δ.Ρίζος, Διευθυντής Θ. Ρηγίνος, Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου 1922, Έτος 9ον, Αριθμ. Φύλλου 3.843, σ. 1 (κύριο άρθρο)